Uzay Elektroniği

Ülkemizde uzay alanında çalışma yapan devlet kuruluşu ve firma sayısı çok az fakat bu yönde geliştirme yapma isteğinin olması bilgi dağarcığımızı artırmaya mecbur bırakıyor. Bu alanda da Türkçe kaynak her zaman olduğu gibi çok kıt, bu sayfada özet olarak uzay ortamında elektronik birimleri neler bekliyor paylaşacağız.

Uzaydaki zorlu koşullar, uzay araçlarında kullanılan elektronik birimlerde gözetilmeli. Nedir peki dünyada karşılaşmadığımız bu durumlar? Bunların başında düşük enerjili X ışınları, yüksek enerjili elektronlar ve fotonlar; uzayın radyasyon etki tipleri arasında yer almaktadır. Uzay araçlarındaki çoğu elektronik cihaza radyasyonun etkileri; malzemelerde sürekli artan iyonizasyon, küçük doz etki efekti, yer değiştirme hasarı şeklinde söylenebilir. Ayrıca zorlu radyasyon ortamı uzay elektroniklerinde istenmeyen elektriklenmeye de sebep olur. Güneş rüzgarı ve güneşten kaynaklanan direkt ışıma, düşük gerilimli elektriklenmeye neden olmaktadır. Geniş parçacıklı akımlar; Dünya, Satürn ve Jüpiter gibi bazı gezegenlerin çevresinde  hapsolmuş yüksek enerji parçacıkları güneş rüzgarı ile taşınır ve gezegensel manyetosfer ile etkileşime girerek etki eder. Bu bölgelerden geçen uzay araçları içerisindeki malzemeler elektrostatik boşalım sebebiyle zarara uğrar.

Uzaydaki bir diğer zorlu koşul da çok düşük sıcaklık değerleridir. Özellikle derin uzay uygulamaları ve gezegen görevlerinde elektronik birimlerin çalışmasını etkilemektedir. Cihazlar ve sistemler dünyada karşılaşmadıkları çok soğuk ortamda performans ve güvenilirlik sorunları yaşarlar. Tüm bunların önüne geçmek için bu etkilerin iyi anlaşılması ve tasarımda gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

Bütün olumsuzluklara rağmen ticari olarak tasarlanan bileşenler her geçen gün daha dayanıklı, daha ucuz yarı iletkenler, ileri seviye uyumlu ve yüksek performanslar sunmakta ve zorlu testlere tabii tutulmaktadır dolayısıyla uzay elektroniği için de kullanılabilir hale gelmektedir.

Okumaya devam et “Uzay Elektroniği”