Geçen akşam İz TV’de seyrettiğim bir programda İtalya’nın kuzeyinde Alplerde Güney Tirolde yer alan Moena anlatıldı. Burada her sene La Turchia adlı bir şenlik düzenleniyor, bütün kasaba Türk bayrakları ile donatılıyor ve yemekler yapılıp, geleneksel Türk kıyafetleri ile yürüyüş gerçekleştiriliyor.

Türkçe bilmiyorlar, Türkiye’yi görmemişler bile, ama 326 yıldır Türk gibi yaşıyorlar. İtalya’nın Moena Köyü’ne sığınan bir Yeniçeri oraya yerleşip, bir de kahraman olunca köyün adı ‘La Turchia’ diye anılmaya başlamış. Moenalıların en büyük isteği ise mehter takımını görmek.

İtalya’daki Türk köyünden davet var

İtalya’nın Manzori Dağları’nın eteğindeki ‘La Turchia’ adıyla da bilinen Moena Köyü, 326 yıldır hoşgörü örneği sergiliyor. Türkçe bilmeyen ama kendilerini Türk olarak tanıtan Moenalılar, Türkleri bekliyor.

Bu şaşırtıcı öykü tam 326 yıl önce başlar. 2. Viyana kuşatması sonrası bir Osmanlı askeri, İtalya’da küçük bir kasabaya sığınır. Ölmek üzere olan bu Yeniçeri askeri, köylüler tarafından tedavi edilir. İyileşince de köyden bir kızla evlenir. Kasaba halkının ‘Il Turco’ adını verdiği asker, o dönem dükalığın halktan istediği haksız vergilere karşı köyü ayaklandırır ve korur. Kendini ve Türk adetlerini bu yörenin insanlarına öyle sevdirir ki ölümünden sonra bile bu Türk gelenekleri yaşatılır.

326 yıllık efsane
Yaz aylarında nüfusu 2 bin 600, kışın ise 14 bine çıkan İtalya’da Manzori Dağları’nın eteğindeki Moena Köyü, 326 yıldır hoşgörünün en güzel örneğini sergiliyor. Halk arasında kahraman ilan edilen Yeniçeri askerinin büstünün de bulunduğu Moena’ya halk ‘La Turchia’ adını verir. Bir Türk’e inanan ve asırlardır bunu koruyabilen Moenalılar, “Moena’daki bizim Türkiyemizde doğduk,” diyorlar, ama tek kelime bile Türkçe bilmiyorlar. Hiçbiri Türkiye’ye gelmemiş. Sokaklarında İtalyan değil, Türk bayrakları dalgalanıyor. Kitaplardan ve televizyonlardan gördükleri kadar Türkiye’yi takip etmeye çalışıyorlar. Kahraman olarak gördükleri yeniçeri anısına her yıl ağustos ayının ilk haftası düzenlenen ‘Moena Türk Festivali’nde belediye başkanı dahil herkes Türk gibi giyiniyor, yeniçeri kıyafetli askerler ortalıkta dolaşıyor. Festivalde, topluluğun en yaşlısı ‘Sultan’ oluyor ve ‘Il Turco’yu temsil ediyor. Yeniçeri askerinin büstünün de bulunduğu meydanda festival iki gün sürüyor.

Kahraman Türk unutulmadı

Bundan 326 yıl önce 2. Viyana Kuşatması sonrası yaralı bir Yeniçeri askerini ölmek üzereyken bulan Ausburglu (Moena’nın bağlı olduğu dükalık) onu tedavi ettirir. Bir süre sonra burada yaşayan bir İtalyan kızla evlenen Yeniçeri, ‘Osmanlı erkeği’ görünümüyle ev yerine eşiyle bir çadırda yaşamayı tercih eder. Zamanla kasabanın ağası haline gelir ve o sıralar Ausburg Dükalığı askerlerinin topladığı haksız vergilere karşı halkı ayaklandırır ve bölgede kahraman ilan edilir. Kıl çadırda yaşayan, başındaki sarığı ve belindeki kılıcıyla gezen Yeniçeri, Avrupalı’ya ayak uyduramaz. Türk gelenek ve adetlerini yörenin insanlarına öylesine sevdirir ki; 326 yıldır bu Türk köyü, gelenekleriyle varlığını sürdürür. Moenalıların, ‘Il Turco’ dedikleri Yeniçeri askerinin çocuğu yok, mezar yeri ise belli değil.

Başlık parası istiyorlar
Moenalılar, Türk örf ve adetlerini öyle benimsemiş ki kız istemeye giden aile başlık parası bile veriyor. Bunun adına da ‘töre’ diyorlar. Köyden dışarıya gelin giderken ‘Alabastia’ adlı bir tören düzenleniyor. Bu törende, gelinin dışarıya çıkabilmesi için sultanların izni gerekiyor. İzin toplantısı kız köyden çıkarken yapılıyor. Köyün büyükleri sultan, geri kalanlar ise bir Türk gibi giyiniyor. 326 yıldır etkisinde kaldıkları bir Türk’ün kendilerinde bıraktığı etkileri evlerinde bile görmenin mümkün olduğunu söyleyen Moena Belediye Başkanı Riccardo Franceschetti, “Il Turco’ya dayanan geçmişimize ilişkin kesin bir şey söyleyemeyiz, çünkü bu konuda yapılmış bilimsel bir çalışma yok. Dedelerimizin babalarımıza anlattığı Il Turco efsanesini bizler de çocuklarımıza inançla aktarıyoruz. Bu festival bizim için çok önemlidir, Türkler gelip buradaki küçük Türkiye’yi görmeli. Kabul etmeliyiz ki aramızda çok güçlü bir bağ var. Bu festivalle bu bağı güçlendirmek istiyoruz. Böylece birbirimizi daha çok ziyaret edebiliriz, bu festival aramızda yeni bağlar kurabilir. Bu tür birlikteliklerle kültürel etkileşime gidebilir, tecrübe değişimi yapabiliriz. Bu platform üzerinde adet ve örflerimizde senteze ulaşabiliriz,” diyor.

View Larger Map

Digiturk “Gezi Rehberi – Turchia” iztv.com.tr/program.aspx?id=393
Moena yöresi web sitesi: http://moena.it/

İsviçre ile İtalya’yı demiryolu ile birbirine bağlayacak olan Gotthard Tüneli, 14 yıllık inşaat çalışmalarının ardından bugün iki ucu birleştirilerek açılmış oldu. Tren seferlerinin 2017′de başlaması planlanan tünelin inşaatından bazı fotoğrafları bu yazıda görebilirsiniz.

Read more